از دیدگاه شعرا

شاعران و روز عاشورا

امام صادق علیهالسلام همان طور که دستور اقامهی مجلس عزا و سوگواری داده بود شعراء را نیز وادار میکرد مرثیه بخوانند.شیخ صدوق رحمهالله روایت نموده که امام صادق علیهالسلام به «ابوعماره» فرمود: از اشعاری که در مرثیه حسین علیهالسلام گفته شده برای من بخوان. ابوعماره شعری خواند و امام گریه کرد. مجددا شعر دیگری خواند و امام گریه کرد. ابوعماره گوید: پیوسته شعر میخواندم و امام گریه میکرد تا این که صدای گریه و شیون را از اندرون خانه شنیدم.سپس امام علیهالسلام فرمود: هر کس شعر بخواند و پنجاه یا سی یا بیست یا ده نفر، یا [ صفحه ۵۶۷] حتی یک نفر را بگریاند، از برای او بهشت است و اگر بخواند و خودش گریه کند یا خود را به گریه بزند و تباکی کند از برای او بهشت است [۶۹۷] .زید شحام میگوید: با جمعی از اهل کوفه در محضر امام جعفر صادق علیهالسلام بودیم که «جعفر بن عفان» وارد شد. حضرت او را نزدیک خود نشاند و فرمود: به من خبر رسیده تو در مرثیه حسین شعر خوب میگویی. گفت: آری، قربانت گردم! پس امام فرمود: بخوان؛ پس جعفر بن عفان خواند و امام و هر کس نزد او بود گریه کردند و فرمود: ملائکه مقرب نیز در این مجلس حاضر شدند و به سخنان تو گوش دادند و آنان مثل ما و حتی بیشتر گریه نمودند، خداوند الان بهشت را برای تو واجب نمود و تو را آمرزید و هر کس در حق حسین شعر بگوید و گریه کند یا کس دیگری را بگریاند، بهشت از برای او است و خداوند گناه او را میآمرزد [۶۹۸] .و «ابنقولویه» در «کامل الزیاره» به سند خود از «ابوهارون مکفوف» نقل نموده که چون بر امام صادق علیهالسلام وارد شدم، فرمود: بخوان. پس خواندم، فرمود: نه، همان طور که در نزد قبر حسین و بین خودتان میخوانید بخوان. پس خواندم:«امرر علی جدث الحسین فقل لاعظمه الزکیه»چون امام گریه کرد، من ساکت شدم. فرمود: بقیه اشعار را بخوان. چون شعر اول تمام شد، فرمود: شعر دیگری بخوان. پس این قصیده را خواندم که مطلع آن چنین است:«یا مریم قومی و اندبی مولاک و علی الحسین فاسدی ببکاک»پس امام گریه کرد و زنان بسیار گریه و بیتابی نمودند [۶۹۹] .از این روایات و نظایر آنها دانسته میشود که امام صادق علیهالسلام نه فقط شیعیان را وادار به اقامه مجالس عزا برای امام شهید مینمود، بلکه خود آن سرور شعرا را ترغیب بر شعر گفتن و شعر خواندن میکرد. و ثواب بسیار از برای این عمل بیان می [ صفحه ۵۶۸] فرمود. خود امام نیز در منزل اقامه عزا مینمود و اهل بیت نیز شرکت میکردند و گریه مینمودند. پس تاسیس این مجالس از همان عصر امام جعفر صادق علیهالسلام بوده است. بیجهت نیست که شیعه را منسوب به امام جعفر علیهالسلام میدانند و این مجالس که تا امروز برپاست، از جهت ترغیب و تشویق امام جعفر و ائمه علیهمالسلام است. این همان مجالسی است که موجب احیای امر ائمه است و در اثر اقامه این مجالس است که تدریس مسائل و تبلیغ احکام و تذکر آیات قرآن و تفسیر آیات و ذکر مواعظ و قصص و بیدار نمودن مردم از خواب غفلت و آشنا نمودنشان به وظایف روز میسر میشود.
برگرفته از کتاب تاریخ سید الشهدا ء (ع)

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *