پیام عاشورا احیای عاشورا

از مـحـورهـای عمده احیاگری نسبت به اصل عاشورا، برنامه های گسترده و یادآورانه ای است که از سوی امامان شیعه (ع) نسبت به این حادثه انجام می گرفت یا توصیه می شد.امـویـان بـرای پـوشـانـدن رسـوایـی خـویـش از آن جـنـایـت بزرگ، پیوسته سعی در کتمان و فـرامـوشـانـدن آن داشـتـنـد. ائمـه شـیـعـه نـیـز بـرای افـشـای چـهـره دشـمـن و بـیـان مـظـلومـیـت اهل بیت و توجه دادن به فرهنگ سازنده جهاد و شهادت که در قیام عاشورا نهفته بود، همواره آن را زنده نگاه می داشتند.تاکید فراوان بر زیارت سیدالشهدا(ع)، بیان فضیلت بسیار برای گریستن در سوگ امام حـسـیـن (ع) و شـهـدای کربلا، برگزاری مجالس عزا و گریه از سوی خود امامان برای کشتگان کـربـلا، تـشـویـق بـه سـرودنِ شـعـر و خـوانـدن مـرثـیـه و مـراسـمـی از ایـن قبیل، هر یک سهمی عمده داشت تا آن حادثه الهام بخش برای همیشه زنده بماند و به فراموشی سپرده نشود.امـام صـادق (ع) بـه جـعـفـر بـن عـفـان طـایی فرمود: شنیده ام درباره حسین بن علی (ع) شعر و مـرثـیه می گویی و خوب هم می سرایی. گفت: آری. سپس برخی از اشعارش را در محضر امام صـادق (ع) خـواند. آن حضرت و حاضران بشدت گریه کردند واشکهاشان بر صورتها جاری شـد. امـام فـرمـود: ای جعفر! سوگند به خدا، در این لحظه که مرثیه حسین (ع) را می خواندی، فرشتگان خدا شاهد و شنوای سخن تو بودند. آنان نیز همچون ما گریستند. خداوند بهشت را بر تو لازم کرد و تو را آمرزید. سپس امام صادق (ع) فرمود:(مـا مـِنْ اَحـَدٍ قـالَ فـِی الْحـُسـَیـْنِ شـِعـْراً فـَبـَکـی وَ ابـکـی بِهِ اِلا اَوْجَبَ اللهُ لَهُ الجَنَه و غَفَرَ لَهُ) [۵۶۶] .هیچ کس نیست که برای حسین بن علی (ع) شعری بگوید و بگرید و بگریاند، مگر آنکه خداوند بهشت را بر او واجب سازد و او را بیامرزد.ایـن هـمـه سـتـایـش و ثـواب بـرای گـریـانـدن و گـریـستن و نوحه خوانی و مرثیه، برای آثار احیاگرانه آن نسبت به حادثه عاشورا است. به تعبیر امام خمینی(ره):(با این هیاهو، با این گریه، با این نوحه خوانی، با این شعر خوانی، با این نثرخوانی، ما می خواهیم این مکتب را حفظ کنیم، چنانچه تا حالاهم حفظ شده) [۵۶۷] .در حدیثی آمده که امام باقر(ع) به پیروان خویش چنین دستور می داد:(بـر حـسـیـن (ع) نـدبـه و گـریـه کنند، به اهل خانه دستور داده شود که بر حسین بگریند و در خـانـه هـا، مـراسـم گـریـه و عـزاداری و نـاله سـر دادن در غـم حـسـیـن (ع) بـاشـد، و اهل خانه و شیعیان به یکدیگر تعزیت و تسلیت گویند.) [۵۶۸] .ایـن بـرنـامـه هـا برای جلوگیری از فراموش شدن عاشوراست و سبب (احیاء امر) است. چیزی که خود معصومین (ع) تاکید داشتند خط و برنامه و هدف و (امر) ما را زنده نگهدارید. امام خمینی (ره) درباره اینگونه برنامه ها نیز فرموده است:(ایـن مـجـالسـی کـه در طول تاریخ برپا بوده و با دستور ائمه (ع) این مجالس بوده است… ائمـه ایـن قـدر اصـرار کـردنـد بـه ایـنکه مجمع داشته باشید، گریه بکنید، چه بکنید، برای اینکه این حفظ می کند کیان مذهب ما را…). [۵۶۹] .در آن شـرایـط خـفـقـان بـار کـه از سـوی امـویـان و عـبـاسـیـان نـسـبـت بـه خـطـ اهل بیت (ع) اعمال می شد، اینگونه مجالس و نوحه ها و محفلهای ذِکر و احیاگری، حس عدالتخواهی و انـتـقـام جویی از ستمگران را در جان عزاداران زنده می کرد و عرصه را برای ظالمان نیز تنگ مـی سـاخـت، چـون هـرکـدام از ایـنـهـا فـریـاد اعـتـراضـی بـرضد ظلم و تلاشی برای احیای یاد ستمدیدگان و شهیدان بود و علاوه بر بُعد عاطفی، بُعد سیاسی هم داشت. امام امت می فرمود:(مـساله، مساله گریه نیست، مساله، مساله تباکی نیست، مساله، مساله سیاسی است که ائمه با همان دید الهی که داشتند، می خواستند که این ملتها را با هم بسیج کنند و یکپارچه کنند، از راههای مختلف اینها را یکپارچه کنند تا آسیب پذیر نباشد.) [۵۷۰] .(گریه کردن بر شهید، نگهداشتن، زنده نگهداشتن نهضت است.) [۵۷۱] .(این که برای عزاداری، برای مجالس عزا، برای نوحه خوانی، برای اینها اینهمه ثواب داده شـده است، علاوه بر آن امور عبادی اش و روحانی اش، یک مساله مهم سیاسی در کار بوده است. آن روز کـه ایـن روایـات صادر شده است، روزی بوده است که این فرقه ناجیه مبتلا بودند به حـکـومـت امـوی و بـیـشـتـر عـبـاسـی ویـک جـمـعـیـت بـسـیـار کـمـی، یـک اقـلیـت کـمـی در مـقـابل قدرتهای بزرگ. در آن وقت، برای سازمان دادن به فعالیتِ سیاسی این اقلیت، یک راهـی درسـت کـردنـد کـه ایـن راه، خـودش سازمان ده است… شیعیان با اقلیت آن وقت، اجتماع می کـردنـد و شـایـد بـسـیـاری از آنها هم که نمی دانستند مطلب چه هست، ولی مطلب سازماندهی یک گـروه اقـلیـت در مـقـابـل آن اکـثـریـتـهـا و در طـول تـاریـخ این مجالس عزا که یک سازماندهی سـرتـاسری کشورها هست، کشورهای اسلامی هست، و در ایران که مهد تشیع و اسلام و شیعه هست، در مـقـابـل حـکومتهایی که پیش می آمدند و بنای این را داشتند که اساس اسلام را از بین ببرند، اسـاس روحـانـیـت را از بـیـن بـبـرنـد، آن چـیـزی کـه در مقابل اینها، آنها را می ترساند، این مجالس عزا و این دستجات بود.) [۵۷۲] .سنت سوگواری برای امام حسین (ع) و شهدای عاشورا هم نگهبان حقیقتِ آن حادثه الهام بخش است، هـم در سـایـه حـفـظ و حـیـات و بـقـای آن خاطره، نگهبانی از دین و ارزشهای اسلامی نهفته است. [۵۷۳] .
برگزیده از کتاب پیام های عاشورا نوشته آقای جواد محدثی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *